۱۳۸۶-۰۹-۲۰
زنده کردن علم در ذهن و اجتماع خودمان
* اولش این داستان رو از کلیکه و دمنه بخونین و در ذهن داشته باشید
در فیلم A Beautiful Mind که در سال ۲۰۰۱ دربارهی زندگی جان نش ساخته شد، یک قسمت داستان مربوط به وقتی است که نش و دوستانش در کافه نشستهبودند (وقتی در پرینستون دانشجوی دکترا بوده) و نش مشغول جزوهها و یادداشتهایش بوده. پنج دختر وارد کافه میشوند، چهار نفرشان زیبائی متوسّطی داشتهاند و یکی بلوند و زیباتر از بقیه بوده. رفقای نش (به روایت فیلم) شروع میکنند به نظربازی و نقشه کشیدن و هر کدام دوست داشته آن دختر بلوند را به رقص دعوت کند. نش با دوستانش مجموعاً چهار نفر بودهاند. نش در اینجا متوجّه نکتهای میشود و آن را با شور و شوق زیاد برای دوستانش توضیح میدهد: اگر هر چهار نفر ما به آن دختر بلوند پیشنهاد رقص بدهیم، چون نمیتواند به همه ما جواب مثبت بدهد، احتمالاً گروه ما را یکجا رد میکند. بعد ما ناچار به سراغ چهار دختر دیگر میرویم و آنها هم هر کدام با اکراه خواهندپذیرفت، چرا که هیچ کس دوست ندارد انتخاب دوّم دیگران باشد. امّا اگر از اوّل هر چهار تای ما به سراغ آن چهار دختر برویم، اگرچه هیچ کدام به دختر بلوند نمیرسیم، امّا آن چهار نفر ما را با گرمی خواهندپذیرفت. نش سپس نتیجه میگیرد که: آدام اسمیت در نظریهاش که به چنین حالاتی مربوط بوده، اشتباه میکرده. آدام اسمیت میگفته بهترین نتیجه هنگامی برای یک گروه به دست میآید که هر کس کاری را که برای خودش بهترین است انجام دهد (در این حالت، پیشنهاد رقص به دختر بلوند). در حالی که بهترین نتیجه برای گروه وقتی حاصل میشود که هر کس کاری را که برای خودش و برای گروه بهترین است، انجام دهد.
سپس نش ذوقزده از کشف خود، یادداشتهایش را جمع میکند، به طرف دختر بلوند میدود و از او تشکّر میکند و در حالی که او را بهتزده باقی گذاشته، از کافه بیرون میدود. جان نش به خاطر کارهایش در زمینه نظریهی بازی، که احتمالاً بیربط به این ماجرا هم نبودهاند، یکی از سه برندهی جایزهی نوبل اقتصاد در سال ۱۹۹۴ بود.
خوب، ایدهای که این قدر برای نش مهم بوده و او را به شوق آورده، چند هزار سال قبل در کلیله و دمنه بیان شده!
حالا چه کار کنیم؟ بیاییم بگوییم کشف او دست دوّم بوده و چند هزار سال قبل در ادبیات ما به آن اشاره شده؟ بعد صریحاً یا تلمیحاً نتیجه بگیریم که تمدّن ما در چندین قرن پیش از دستاوردهای اخیر غرب جلوتر بوده؟ این شیوهی مرسوم خیلی از ما، از جمله صدا و سیمای مملکتمان است. این یعنی حرف مفت.
ادامه مطلب …
نتیجه گیری: بله. علوم و دانستههای زیادی در کتابهای قدیم و جدید هست، امّا تا وقتی آنها را در ذهن و اجتماع خودمان زنده نکنیم و نتوانیم برای زندگی روزانه و تنگناهای ذهنمان از آنها بهره بگیریم، نه تنها جای تفاخری بر میراث گذشتگان نداریم، که باید بابت کاهلی و مردگی خودمان شرمگین باشیم.
* عجب روز پرباری بود امروز!!! دقت کردید این نظامی ها چقدر به درجات و مافوقهای هم احترام میذارن؟! هنوز ۵ دقیقه از سوار شدن من نگذشته بود که ماشین ما تصادف کرد و نیم ساعتی اونجا معطل شدیم. تا آخرش افسره کلیه مدارک راننده مون رو گرفت و گذاشت که ما بریم! از طرفی راننده سرویس ما پلاکشو تعویض نکرده بود باور نمی کنید که از خونه تا محل کارم ۳ بار به سرویس ما ایست دادن. دو تای اولی رو راننده و آقایان سوار سرویس یه جوری دست به سر کردن اما سومی ظاهرا یک افسر وظیفه شناس بود. راننده به هر کلکی متوسل شد نتونست از دست این یکی در بره. یه چیزیم اولش بگم من اصلا از درجات نظامی سر در نمیارم بنابراین تشخیص درجات ممکنه اشتباه بوده باشه.
اوایل کار افسره: خسته نباشید شما پلاکتون رو تعویض نکردید. چاره ای نیست باید تشریف ببرید پارکینگ!!!
راننده: ای بابا جناب سروان من سرویس کارکنان … مال وزارتخونه ایکس هستم!!! میدونین که باید حتما اینها رو برسونم!!!
افسره: فرقی نمی کنه! اگه می گفتین سرویس دفتر ریاست جمهوری و یا نهاد مقام معظم رهبری هم هستید فرقی نمی کرد باید تشریف ببرید پارکینگ!!!
توی سرویس ما دو سه تا سرباز و نظامی دیگه هم سوار می شن. یکی از سربازای که یه پسره خیلی پررو هست در حالیکه سیگارشم روشن کرده بود خطاب به افسره: اگه شک دارین میتونین زنگ بزنین به فلان جا و بیسار جا استعلام بگیرید
افسره: آقا پسره اولا من مافوقتم تو باید به من احترام نظامی بذاری در ثانی موضوع به شما ارتباطی پیدا نمی کنه. ثالثا میتونم این موضوعو به همون جایی که میگی گزارش کنم پدرتو در بیارن!!!
در همین حین یکی دیگه از نظامی های سرویس که تا به حال ساکت بود بلند شد رفت پایین. افسره به سرعت یه احترام نظامی گذاشت (ظاهرا مافوقش بود) و پس از مذاکره کوتاه یواشکی اجازه داد که ما رد بشیم. بعدشم شانس آوردیم که تا ورودی اینجا دیگه پلیسی سر راهمون نبوددد
* یکی از گروههای موسیقی مورد علاقه من Evanescence هست. توی این وبلاگ اومده بیوگرافی این گروه و اسم آلبومهای مشهور اونها رو نوشته. من به شخصه دو تا از آهنگاشون رو به اسمای My Immortal و همین طور Imaginary رو خیلی دوست دارم. حتما سعی کنید کلیپهای اصلی این دو تا آهنگ رو ببینین. فوق العاده زیبا هستند. اگه به آهنگای این گروه علاقه مندید توصیه می کنم حتما اون متن رو بخونید.
